Muzeum im. Stanisława Fischera

W sercu bocheńskiego Rynku, w zabytkowych murach dawnego klasztoru dominikanów, działa miejsce, które gromadzi wielowiekową historię tego niewielkiego miasta i całego regionu. Muzeum im. Stanisława Fischera to efekt pasji jednego człowieka – nauczyciela, kolekcjonera i badacza lokalnej przeszłości, który w 1959 roku postanowił udostępnić swoje zbiory mieszkańcom i przyjezdnym. Dziś ta placówka to kilka tysięcy eksponatów rozsianych po salach wystawienniczych, od malarstwa polskich mistrzów po ludową rzeźbę, od archeologicznych znalezisk po pamiątki cechowe.

Warto wiedzieć, że budynek sam w sobie jest zabytkiem – najstarsze jego fragmenty pochodzą z XVI wieku, a po kilku stuleciach funkcjonowania jako klasztor dominikański zyskał nowe życie jako przestrzeń muzealna.

Historia muzeum i postać patrona

Stanisław Fischer, patron placówki, to postać nietuzinkowa. Urodzony w 1879 roku nauczyciel gimnazjalny poświęcił życie badaniu przeszłości Bochni i okolic, systematycznie gromadząc eksponaty, dokumenty, dzieła sztuki. Przez dziesięciolecia budował kolekcję, która po latach stała się fundamentem muzealnych zbiorów.

Fischer nie był tylko zbieraczem – aktywnie działał społecznie, angażował się w życie regionu, a podczas II wojny światowej znalazł się na liście Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Zmarł w 1967 roku, a osiem lat później muzeum przyjęło jego imię. Przed głównym wejściem do placówki stoi jego rzeźba – ufundowana przez bocheński samorząd w 1997 roku, jakby pilnująca, by dziedzictwo, które stworzył, służyło kolejnym pokoleniom.

Stanisław Fischer był jednym ze Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – wyróżnienie przyznane za ratowanie Żydów podczas II wojny światowej.

Co zobaczysz w muzealnych salach

Ekspozycja stała to prawdziwa podróż przez różne dziedziny i epoki. Galeria malarstwa polskiego XIX i XX wieku prezentuje płótna artystów, których nazwiska znają nawet ci, co rzadko odwiedzają muzea – Olga Boznańska, Józef Pankiewicz, Leon Wyczółkowski, Włodzimierz Tetmajer, Jacek Malczewski, Wojciech Weiss. To solidna reprezentacja polskiej sztuki z tamtego okresu.

Obok wielkich nazwisk można odnaleźć twórczość lokalnych artystów – Feliksa Hanusza, Ludwika Stasiaka, Ludwika Nemetza, Klementyny Mien czy samego Stanisława Fischera, który nie tylko zbierał dzieła, ale i sam tworzył. Ta część kolekcji pokazuje, że Bochnia miała swoje środowisko artystyczne, które zasługuje na uwagę.

Dział etnograficzny to przede wszystkim zwyczaje i obrzędy regionu bocheńskiego. Kolekcja dawnej rzeźby i malarstwa ludowego pozwala zobaczyć, jak wyglądała ludowa religijność i codzienność wsi w minionych stuleciach. Są też zbiory pozaeuropejskie – artefakty z Afryki, Ameryki Południowej i Azji, które Fischer gromadził z pasją kolekcjonera otwartego na świat.

Część archeologiczna koncentruje się na regionie – znaleziska z wykopalisk prowadzonych w okolicy pokazują, jak wyglądało osadnictwo na przestrzeni wieków. Nie można pominąć historii Bochni, a ta jest nierozerwalnie związana z solą. Kopalnia Soli w Bochni to jedno z najstarszych tego typu miejsc w Europie, a muzeum prezentuje pamiątki związane z górnictwem solnym, cechami rzemieślniczymi, powstaniami narodowymi.

Jest też dział poświęcony historii miejscowego szkolnictwa oraz tradycjom piśmiennictwa i drukarstwa bocheńskiego – tematy nieco niszowe, ale ciekawe dla tych, którzy lubią zagłębiać się w lokalne dzieje.

Strych Muzealny i zabytkowa więźba dachowa

W latach 2013-2014 muzeum przeszło gruntowną modernizację. Efektem była nie tylko odnowa zabytkowego budynku, ale także stworzenie nowej przestrzeni wystawienniczej – galerii Strych Muzealny. To miejsce pełni podwójną funkcję: gości wystawy czasowe i jest siedzibą popularnych bocheńskich Spotkań Czwartkowych, organizowanych nieprzerwanie od 1983 roku.

Podczas adaptacji strychu odsłonięto zabytkową więźbę dachową z przełomu XVIII i XIX wieku. To cenny przykład dawnego ciesielstwa – konstrukcja drewniana, solidna, wykonana technikami sprzed dwóch stuleci. Dla miłośników architektury i rzemiosła to dodatkowa atrakcja, która pokazuje, jak budowano w czasach, gdy każdy element był dziełem ręcznym.

Zabytkowa więźba dachowa z przełomu XVIII i XIX wieku, odsłonięta podczas modernizacji, to cenny przykład dawnego ciesielstwa.

Wirydarz – muzealny dziedziniec

Przy muzeum znajduje się wirydarz – zabytkowy dziedziniec klasztorny, który można odwiedzić podczas zwiedzania. To kameralne miejsce, które pozwala na chwilę wytchnienia między salami wystawowymi. Latem bywa wykorzystywane do organizacji wydarzeń plenerowych, warsztatów artystycznych czy koncertów.

Placyk muzealny przed wejściem na wirydarz to przestrzeń, gdzie odbywają się zajęcia dla najmłodszych – warsztaty plastyczne, malowanie kredą, spotkania edukacyjne. Muzeum nie zamyka się w swoich murach, stara się być miejscem żywym, otwartym na różne formy aktywności.

Dla kogo to miejsce

Muzeum w Bochni to propozycja dla szerokiego grona. Miłośnicy malarstwa znajdą tu solidną kolekcję polskiej sztuki, osoby zainteresowane historią regionu – eksponaty związane z dziejami miasta i kopalni soli, a ci, którzy lubią etnografię – zbiory ludowe i pozaeuropejskie.

Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z warsztatów i zajęć edukacyjnych, które muzeum organizuje regularnie. Spotkania Czwartkowe to z kolei propozycja dla tych, którzy chcą głębiej poznać różne tematy – od historii ratownictwa tatrzańskiego po procesy sądowe z XVIII wieku. To cykliczne wydarzenia, które przyciągają stałych bywalców i budują lokalne środowisko pasjonatów.

Nie trzeba być ekspertem, żeby docenić to miejsce. Wystarcza ciekawość i chęć poznania, jak wyglądało życie w tym regionie na przestrzeni wieków.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Muzeum znajduje się przy Rynku 20 w Bochni, w samym centrum miasta. Dojazd nie sprawia problemów – z Krakowa to około 40 kilometrów, samochodem niecała godzina jazdy. Można też dojechać pociągiem lub autobusem, a stamtąd kilka minut spacerem do Rynku.

Placówka jest nieczynna w poniedziałki – to standard w polskich muzeach. W pozostałe dni tygodnia można zwiedzać ekspozycję stałą oraz wystawy czasowe. Warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia na stronie muzeum przed wizytą, zwłaszcza jeśli planuje się przyjazd w dni świąteczne lub w okresie wakacyjnym.

Szczegółowe informacje o cenach biletów, dostępności oprowadzania i aktualnym programie wydarzeń dostępne są na stronie internetowej muzeum oraz na profilu na Facebooku, który jest regularnie aktualizowany o informacje o warsztatach, wykładach i wystawach czasowych.

Na zwiedzanie warto przeznaczyć przynajmniej godzinę, choć jeśli ktoś chce spokojnie obejrzeć wszystkie sale i zagłębić się w ekspozycję, może to zająć dwa razy dłużej. Muzeum pozwala na fotografowanie, co jest miłym udogodnieniem dla tych, którzy lubią dokumentować swoje wizyty.

Kontakt z muzeum: [email protected], więcej informacji na stronie www.muzeum.bochnia.pl.